İlaç sanayi, en yüksek katma değer sağlayan sektörlerin arasında yer almaktadır. Dünya ilaç sektörü son yıllarda hızlı bir büyüme süreci içerisine girmiştir. Demografik değişim, ortalama yaşam süresinin artışı, hastalık paternlerindeki değişimler, sosyal küreselleşme, sağlık hizmetlerine erişimdeki anlamlı artış ve sosyal devlet olgusunun doğuşu dünya ilaç sektörünün büyümesinde önemli rol oynamıştır. Son yıllarda COVID19 salgınının da sektörün büyümesi üzerinde etkileri olmuştur; bu büyümenin 2020-2027 arası dönemde 500 milyar doları bulması ve pazar büyüklüğünün 2 milyar dolara erişmesi beklenmektedir.

Bununla birlikte, salgının küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin, önümüzdeki beş yıllık süreçte ülkelerin bütçelerini ve sağlık harcamasına yönelik planlamalarını da etkileyeceği öngörülmektedir. Salgın ile birlikte jeopolitik gelişmeler de hem sektörü, hem ilaca ve tedaviye erişimi, hem de fiyatlandırmayı yönlendirecektir. Salgının depresyon gibi kısa vadede oluşan görünür tesirlerinin yanı sıra kapanma dönemlerinde gerek hastaların hastanelerden mümkün olduğunca uzak kalma yönündeki kişisel tercihleri gerekse sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sıkıntılar dolayısıyla uzun vadeli sonuçları da olacaktır.

İlaç kullanımı son on yılda %36 oranında artış göstermiştir. Önümüzdeki beş yıllık sürede büyümenin yavaşlayacağı; Asya-Pasifik, Latin Amerika, Hindistan ve MENA bölgesinde nüfus artışından kaynaklı olarak büyüme oranlarının yüksek kalacağı öngörülmektedir. Kuzey Amerika, Batı Avrupa ve Japonya’da beklenen daha düşük oranlı büyümenin ise, yerleşik sağlık sistemi ve ilaca erişimin hâlihazırda kolay olması ile bağlantısı olduğu düşünülmektedir.

İlaç sektöründe Ar-Ge, yeni bir molekülün keşfini içeren temel Ar-Ge çalışmaları, keşfedilen molekülün laboratuvar ortamında belli aşamaları geçtikten sonra insanların yararına kullanılabilecek güvenli ve etkin bir ilaç olabilmesini sağlayan klinik araştırmalar ve bunun yanında mevcut ürünler üzerinden geliştirilen yeni formülasyonlara ve kombinasyonlara dayalı olarak tedaviye farklı seçenekler sunan katma değerli eşdeğer ürünlere yönelik çalışmaları içermektedir.2027’ye kadar olan beş yıllık sürede, onkoloji, immünoloji, diyabet, kardiyovasküler ve solunum yolu rahatsızlıkların en fazla harcama yapılacak beş alan olması beklenmektedir.

Kanser araştırmaları geçmiş beş yılda %10’luk büyüme ile başı çekmektedir. Onkolojiyi, Alzheimer ve Parkinson başta olmak üzere çeşitli hastalıklar üzerindeki araştırmalar ile nöroloji takip etmekte; ardından nadir hastalıklar alanındaki çalışmalar gelmektedir.

2017 yılından bu yana Ar-Ge harcamalarının %43’ü, sektördeki en büyük 15 firma tarafından yapılmıştır. Bu oran, sözkonusu firmaların toplam satışlarının neredeyse %20’sine denk gelmektedir. İlaç Ar-Ge harcamaları uzun süreç ve yüksek maliyet gerektirmekte olup, bir molekülün beşeri ilaca dönüşmesi ortalama 10-15 yılı bulabilmekte ve yüksek yatırım tutarları gerektirmektedir.

Küresel Ar-Ge çalışmalarında biyoteknoloji alanında kaydedilecek ilerlemelerin, biyoteknolojik ilaçlara yönelik harcamaları %35 oranında arttırması ve 2027’ye kadar bu aşandaki harcamaların 666 milyar doları bulması beklenmektedir. Biyobenzer ürünlerde de pazarın 380 milyar dolarlık bir tasarruf sağlayabileceği öngörülmektedir.

ABD; Ar-Ge harcamalarındaki payı, kişi başına düşen ilaç tüketimi, araştırmacı ilaç sanayii ve ciroları itibarı ile dünyanın önde gelen pek çok firmasının merkezi olması gibi hususlar çerçevesinde sektörün en önemli aktörü konumundadır. İlaç sektöründe son yıllarda Çin ve Güney Kore ile görece az oranda da olsa Avrupa merkezli firmalar, bu alanda ABD’yi izlemektedir.

Avrupa’da başlayan biyobenzer ilaç üretimi günümüzde gelişmekte olan ülkelerde (Çin, Hindistan, G. Kore) yoğunlaşmakta olup, Brezilya ve Meksika gibi ülkelerde de biyoteknolojik ürünlere yönelik kaynak ayrılmaktadır.